PRACA NAD URABIANIEM CHARAKTERU DZIECKA

Przeżycia emocjonalne mają wpływ na kształtowanie się charakteru dziecka Charakter to względnie trwały zespół cech psychicznych człowieka, w których ujawnia się jego postępowanie i stosunek do osób drugich waz do siebie samego.

Rozróżniamy zwykle dwie warstwy cech charakteru: temperament – jako podbudowę i charakter właściwy – jako nadbudowę. Do istotnych cech charakteru należą przede wszystkim właściwości woli Ludzie charakteru – jak to się zwykło mówić – słabego czy mocnego, to ludzie m. in. o słabej lub silnej woli. Dochodzą do tego jeszcze pobudki takiego czy innego postępowania z ludźmi, a więc to, co nazywamy właściwą lub niewłaściwą postawą moralną, a co składa się na sylwetkę moralno-społeczną dziecka.

Zarówno silna wola. jak i właściwa postawa moralna dziecka kształtuje się i przejawia w jego działaniu, pod wpływem licznych doświadczeń zdobywanych w różnych sytuacjach życia codziennego, bądź samorzutnie, bądź pod wpływem naszych ocen, a także naszych nakazów i zakazów oraz pochwał i nagan. Stopniowo dziecko coraz lepiej zaczyna odróżniać dobry czyn od złego, orientować się w tym, czego i dlaczego mu nie wolno uczynić, jak powinno postępować w danym przypadku itp. A więc innymi słowy zaczyna sobie przyswajać zachowanie zgodne z kodeksem moralnym przyjętym i obowiązującym w jego środowisku, z którym się na co dzień styka i które je świadomie, a także często i nieświadomie urabia.

Ważne jest nie tylko, by środowisko to stało na wysokim poziomie etycznym, ale i to, by dziecko nie stykało się ze sprzecznymi postawami moralnymi, co może do kształtującej się osobowości dziecka wprowadzić tylko niepotrzebne zamieszanie i chaos. Dziecko bowiem w tym wieku chętnie jeszcze naśladuje, a nawet identyfikuje się z bliskimi mu osobami. Różne więc ich postawy moralne utrudniają mu wybór tego, za kim ma iść, kogo posłuchać, kogo wziąć sobie na wzór.

Do pracy nad charakterem dziecka należy też praca nad wyrabianiem jego woli. Rozwój woli u dziecka jako zdolności do celowego działania następuje wraz z jego rozwojem mowy i myślenia oraz zdolnością panowania nad sobą Małe dziecko zwykle jeszcze żyje chwilą obecną, a działa impulsywnie Dopiero w starszym wieku przedszkolnym, około lat 5 zaczyna liczyć się coraz bardziej z wymaganiami życia społecznego, rozumieć je i uznawać, a także uczyć się celowej, planowanej działalności. Zaobserwować to można w jego działalności zabawowej, kiedy to zabawa dziecka zaczyna być z góry planowana oraz nabiera cech zabawy zespołowej o charakterze społecznym w której obowiązują pewne, ustalone z góry prawidła, rygory i przepisy.

A zatem dobrze jest też już stwarzać dziecku w tym wieku warunki do zabaw zespołowych z rówieśnikami, gdyż dają one dziecku dużo okazji do wyrabiania silnej woli.