O okresie przedszkolnym ogólnie

Okres przedszkolny obejmuje czwarty, piąty, szósty i siódmy rok życia dziecka. Jest to okres, kiedy dziecko opanowało już podstawowe funkcje Życiowe l jest na tyle „dorosłe” i samodzielne, że może dać sobie rade w przedszkolu. Granice okresu nazwanego przedszkolnym stanowią dwa fakty o charakterze raczej społeczno-wychowawczym niż biologicznym Będzie to’ przejście dziecka ze żłobka do szkoły. Nieco trudniej jest znaleźć takie wyraźnie odgraniczające omawiać okres życia zjawiska o charakterze biologicznym. Granice między 3 a 4 oraz 7 a 8 rokiem życia są dość płynne, w przeciwieństwie do okresów poprzednie! i następnych, kiedy to można wskazać jakieś charakterystyczne zjawisko biologiczne przemawiające za przejściem dziecka z jednej fazy życia w drugą (przyjęcie postawy spionizowanej na granicy okresu niemowlęcego i poniemowlęcego, czy pierwsza menstruacja dziewczynki na granicy okresu starszego dzieciństwa i młodzieńczego).

Wytyczenie ścisłych granic tej fazy rozwoju utrudnia również pojawiające się już duże zróżnicowanie międzyosobnicze. Zaznaczają się ostrzej niż w okresie poprzednim różnice w wysokości ciała, budowie ciała lub proporcjach, w dojrzewaniu poszczególnych organów i układów. Spowodowane jest to prawdopodobnie produkowaniem przez dziecko własnego hormonu wzrostu. Do wieku 3—4 lat wzrost odbywał się pod wpływem bliżej nie znanych czynników, prawdopodobnie tych samych, które działają na dziecko w okresie rozwoju embrionalnego. Dlatego też przy omawianiu poszczególnych zmian w rozwoju fizycznym dziecka w okresie od 4 do 7 roku życia wiele będzie takich, które najczęściej występują w tym okresie życia, ale też mogą, i nie będzie to groźnym odchyleniem, wystąpić na styku sąsiadujących okresów życia. Klasycznym przykładem może tu być wymiana zębów mlecznych na stałe, która najczęściej występuje w 6 roku życia, może jednak a dzieci o przyspieszonym nieco tempie dojrzewania wystąpić w 5 roku życia, zaś u dzieci o wolnym tempie – w 7 roku życia. Dlatego też tak ważne jest obserwowanie dziecka długofalowo i poznanie jego szybkości (tempa) dojrzewania, usprawiedliwiające wystąpienie tego czy innego symptomu wcześniej lub później. Ustrzeże nas to od niepotrzebnych niepokojów.